Spirit
en Opportunity: alles in orde op Mars
Voor de tweede maal in drie weken is er een onbemande
Amerikaanse sonde geland op Mars. Het is de vijfde succesvolle Marslanding
uit de geschiedenis.
Door het goede bericht van gisteren, dat de
problemen met Spirit onder controle worden gebracht, gebeurde het wachten
op de landing van Opportunity met een lichter gemoed. Met veel gevoel voor
humor wachtte het team in Pasadena op de binnenkomst in de atmosfeer, de
afdaling en de landing, die voorbeeldig plaats vond.
Opportunity rolde langere tijd uit dan Spirit,
omdat Meridianum Planum veel vlakker is dan de Gusev Krater. Wel dacht men
dat de rover langer rolde, dan uiteindelijk het geval bleek te zijn. Toen
de landingspanelen zich openden en het signaal nog steeds leek te duiden
op rollen, begreep men dat er een andere verklaring moest worden
gezocht voor het telkens onderbroken signaal. De Opportunity kwam tot stilstand
op een zijpaneel, waardoor haar antenne naar de bodem van Mars wees en de
uitgezonden signalen afketsten op de Marskorst. Dit gaf de indruk dat de
rover nog steeds rolde, hoewel hij al enige tijd stilstond.
Er zijn nu drie recente geslaagde marsmissies,
waarvan we verwachten dat we van de Europese satelliet Mars Express zeker
enige jaren plezier gaan hebben. De eerste Europese metingen van waterijs
op de Zuidpool van Mars, die afgelopen vrijdag bekend gemaakt werden, leverden
het bewijs dat Mars stromend water aan haar oppervlak heeft gekend.
Opportunity zoekt net als haar broertje Spirit
naar bewijzen dat er Mars een nat verleden heeft gekend. Meridianum Planum
is een gebied met een grote hoeveelheid hematiet, een mineraal dat ijzeroxide
bevat. Dit mineraal wordt op Aarde meestal gevormd door de interactie met
water. Het kan ook gevormd worden door de interactie met hete lava. Uitsluitsel
over wat er in dit gebied op Mars geleid heeft tot de vorming van hematiet
kan gegeven worden door het aantreffen van andere mineralen. Indien er magnatiet
wordt gevonden naast de gemeten hematiet duidt dit op stromend water. De
vondst van andere ijzermineralen daarentegen zou er op wijzen, dat het hematiet
in Meridianum Planum door lava is veroorzaakt. Hoofdopdracht voor Opportunity
is daarom te meten wat er naast het hematiet verder aan ijzermineralen zit
in de rotsen van haar landingsgebied.
Spirit en Opportunity hebben vijf instrumenten
voor hun geologisch onderzoek:
- De panoramische camera moet de geologische context
zichtbaar maken van de onderzochte stenen en zal worden gebruikt om de te
onderzoeken stenen uit te zoeken. De camera zoekt naar bewijzen van stromend
water (ronde, afgeslepen zandkorrels, groter dan wat de wind kan meenemen
en afslijpen op Mars) De resolutie is drie
maal beter dan de camera van de Pathfinder. Overigens is die resolutie maar
1 megapixel. Door veel fotos te nemen van het zelfde stukje Mars (tot
30 keer) kan men de computers op Aarde deze beelden laten samenvoegen tot
een feitelijke resolutie van 30 Megapixels. Vandaar de haarscherpe fotos
van de omgeving die Spirit al gezonden heeft.
- De miniatuur thermische emissie spectrometer
zal de aangetroffen mineralen identificeren met het doel om vooral die mineralen
te vinden die ontstaan onder invloed van stromend water.
- De Mössbauer Spectrometer identificeert
de ijzerhoudende mineralen. Het instrument
zit op de roverarm en kan dus dicht bij grond worden gebracht. Welke rol
speelde water bij het ontstaan van ijzerhoudende mineralen in de bodem? Ook
wordt bekeken hoeveel slijtage aan de rotsen is veroorzaakt door verwering.
De Mössbauer gebruikt Cobalt-57 (een stukje ongeveer zo groot als een
puntenslijper) Deze spectrometer is een
miniatuur versie van de spectrometer zoals veldgeologen die op Aarde bij
zich dragen.
- De Alfa Deeltjes Röntgen spectrometer stelt
de samenstelling van de rotsen vast en hoe deze is veranderd door de tijd
onder invloed van klimaat en water. Het
apparaat gebruikt Curium-244 om de concentratie van de meeste elementen in
de rotsen en grond te meten en te bepalen hoe die deeltjes zijn veranderd
in de geschiedenis van Mars.
- De Microscopische Imager bekijkt alles op zeer
kleine schaal, wat ook weer informatie oplevert over hoe de rotsen en de
bodem werden gevormd of verplaatst zijn over Mars en hier zijn terecht
gekomen
Verder beschikken de rovers over een schraper,
de RAT (Rock Abrasian Tool) Die kan de bovenste laag van een rots kan schrapen
om het onderliggende gesteente vrij te maken zodat de werkelijke rots onderzocht
kan worden in plaats van het laagje Marsstof dat erop ligt en eraan kleeft.
Dit is wat een menselijke geoloog zou doen met zijn hamer.
Om hun weg te vinden maken de rovers gebruik van
een aantal cameras, die laag zowel voor als achterop de rover zijn
geplaatst. Daarnaast hebben de rovers ook nog een tweetal cameras die
bovenop zijn geplaatst voor de navigatie van de rover.
De Rover en lander hebben samen 40 motoren, waarvan
er 39 geleverd zijn door Maxom motoren (oa in Enschede). Alleen de motor
om de rover omhoog te tillen en op zijn pootjes te zetten leverden zij niet.
Zij leverden ook de motor voor de Sojourner.
laatste wijziging: 25 januari 2004