Arthur C. Clarke opent Europese Conventie

De Tweede Europese Mars Society Conventie zal eind september geopend worden door schrijver en visionair Sir Arthur C. Clarke, de godfather van de Engelse sciencefiction. Vanwege zijn hoge leeftijd zal Clarke de conventie niet persoonlijk toespreken, maar een videoboodschap opnemen; indien zijn gezondheid het toelaat zullen na vertoning daarvan via de satelliet vragen gesteld kunnen worden. Sir Arthur schreef sinds de jaren dertig een groot aantal verhalen en romans; hij wordt alom beschouwd als de uitvinder van de communicatiesatelliet. Bij het grote publiek is hij het meest bekend vanwege de film “2001 – a Space Odyssey”. Het reisdoel in die film was Jupiter, maar ook de planeet Mars heeft altijd de bijzondere belangstelling van Clarke gehad. In 1994 publiceerde hij bijvoorbeeld “The Snows of Olympus – a Garden on Mars” waarin hij de Rode Planeet eigenhandig terraformde met behulp van het computerprogramma VistaPro.

De conventie zal van 26 tot en met 29 september gehouden worden in het congrescentrum van de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Andere sprekers die hun komst reeds bevestigd hebben zijn onder andere Franco Ongaro, hoofd van ESA’s Aurora-programma, Pascale Ehrenfreund, astro-chemicus aan de Universiteit van Leiden, Andre Kuipers, Nederlands tweede astronaut en Robert Zubrin, schrijver van “The Case for Mars” en “Entering Space”. Met een aantal andere zeer interessante sprekers zijn we nog in onderhandeling. We kunnen uiteraard geen namen noemen, maar als het toch eens zou lukken….

De toegangsprijs voor de conventie bedraagt 55 euro (45 euro voor donateurs van de Stichting Mars Society Nederland); studenten betalen 35 euro (of 27,50 als ze donateur zijn) Die prijzen gelden bij opgave voor 15 augustus; wie te lang aarzelt betaalt respectievelijk 100, 90, 60 of 50 euro. Opgeven is nu mogelijk door het sturen van een mailtje naar onze penningmeester Paul Schilte: registration@marssociety.nl

Bouw Euro-M.A.R.S. begonnen

In Amerika is de bouw van het European Mars Analogue Research Station begonnen. De zes poten voor de habitat zijn al klaar, de onderdelen van de staalconstructie zijn op maat gemaakt en met de aluminium gevelpanelen wordt zeer binnenkort begonnen.

Begin juni zal het station aan de wereld worden getoond in het Adler Planetarium in Chicago. Daar zal het tot eind september blijven, waarna er een tournee volgt langs een aantal andere ex”hab”itions in Amerika en Europa. In juni 2003 zal de habitat verscheept worden naar zijn definitieve locatie en het ziet er steeds meer naar uit dat de keus op IJsland zal vallen. De overige Europese mogelijkheden, Tenerife, Rio Tinto (beiden in Spanje) en Kiruna (Zweden) hebben bepaalde logistieke voordelen, maar als Mars-analogie verslaat het gebied rond de IJslandse Krafla-vulkaan zijn concurrenten moeiteloos. Medio juni zal dan ook een verkenningsmissie een bezoek aan de regio brengen om de exacte plek vast te stellen en om contacten te leggen met overheden en universiteiten.

De voortgang van het project is verzekerd door giften van aluminiumboer Alcoa, het Adler Planetarium en de Engelse rakettenbouwer Starchaser. Voor de verdere afbouw en het beheer van het station worden nog sponsors gezocht; daarbij wordt zeker ook gedacht aan sponsoring in natura.

Het hele project is op 15 maart aan een ramp ontsnapt toen Frank Schubert, bouwer van de habitat, met zijn vliegtuigje neerstortte. Het ongeluk gebeurde slechts honderd kilometer ten noorden van het Mars Desert Research Station, waar Schubert samen met zijn compagnon Matt Smola voorraden wilde droppen. Een motorstoring in combinatie met een sterke neerwaartse luchtstroming deed de gehuurde Cesna plotseling zeer snel hoogte verliezen. Door sublieme stuurmanskunst en met heel veel geluk wist Schubert de verwondingen te beperkingen tot schrammen en botbreuken, maar het tweetal heeft nog wel een hele nacht bij temperaturen van –20 graden Celsius op redding moeten wachten. Op een Euro-M.A.R.S. bijeenkomst, twee weken later in Frankfurt, verscheen Frank Schubert op krukken, maar met een onverwoestbaar humeur.

Odyssey vindt topje van de ijsberg

Sinds eind februari is NASA’s Mars Odyssey-satelliet volledig in bedrijf en stromen de resultaten binnen. Een van Odyssey’s voornaamste taken is het in beeld brengen van eventuele watervoorraden op de ogenschijnlijk droge planeet. Dat gebeurt indirect met behulp van een zogeheten neutronen-spectrometer. Dit apparaat registreert de neutronen die de ruimte in worden gezonden als kosmische stralen reageren met elementen in de Marsbodem. Op plaatsen waar de bodem grote hoeveelheden waterstof bevat worden aanzienlijk minder neutronen uitgezonden. En de meest waarschijnlijk reden voor het bestaan van die waterstof is de aanwezigheid van bevroren water dicht onder de oppervlakte.

Een kaart gemaakt naar aanleiding van de resultaten van de neutronen-spectrometer, te zien op , laat zien dat vooral het zuidpoolgebied van Mars grote hoeveelheden water lijkt te bevatten. Ook op het Noordelijk Halfrond en rond de evenaar zijn enkele gebieden waar dorstige Marsianen een grote kans hebben hun dorst te kunnen lessen. Hoeveel water er precies onder het oppervlak zit valt moeilijk te zeggen. De vondsten hebben betrekking op de bovenste laag van de Marsbodem. Wellicht is dit letterlijk slechts het topje van de ijsberg…

Mars Odyssey heeft ook een camera voor gewoon zichtbaar licht aan boord. Sinds eind maart wordt er elke dag een nieuwe opname gepubliceerd op http://themis.asu.edu/latest.html

Vacatures bij de Mars Society

Sinds het verschijnen van de vorige editie van Voorwaarts Mars! zijn er meer dan twee maanden verstreken, een ongebruikelijk lange tijd. Dat wil niet zeggen dat het slecht gaat met de Stichting Mars Society Nederland. Integendeel: we hebben momenteel zoveel projecten onder handen dat het werk ons af en toe een beetje boven het hoofd groeit. Vooral de organisatie van de Europese Conventie, en de plannen voor de Euro-M.A.R.S. habitat vragen steeds meer tijd. En we doen dit alles nog steeds in onze vrije tijd, naast drukke banen en veeleisende gezinnen.

We kunnen dan ook zeker versterking gebruiken bij onze pogingen de wereld ervan te overtuigen dat er buiten de dampkring ook nog wel wat moois te vinden is. De komende maanden, in de aanloop naar EMC2 (zoals we de Europese Conventie ook wel liefkozend noemen) zal de behoefte aan enthousiaste meedenkers en –doeners alleen maar toenemen. Een wetenschappelijke titel op het gebied van de astronomie is zeker geen vereiste. Sterker nog, we kunnen iedereen gebruiken met organisatorische, commerciële, journalistieke, artistieke of andere vaardigheden. En vooral tijdens de week van de conventie is iedere hand en -spandienst welkom. Werkzaamheden zullen beloond worden met eeuwige dankbaarheid en een plaatsje in de geschiedenis van de Rode Planeet.

Chlorofyl op Sagan Station

Wetenschappers van NASA’s Ames Research Center hebben aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van chlorofyl bij Sagan Station, de landingsplaats van de Pathfinder. Chlorofyl is een molecuul dat door planten en andere organismen wordt gebruikt om energie aan zonlicht te onttrekken. Bevestiging van de aanwezigheid van chlorofyl zou dus de kans op het vinden van leven op de planeet flink vergroten.

De ontdekking werd gedaan door een spectrum-analyse van een aantal hoge-resolutie foto’s gemaakt door de camera van de Pathfinder. Met een speciaal computerprogramma werden die foto’s pixel voor pixel afgezocht naar de kleur van in rood licht badend chlorofyl. Dr. Carol Stoker, leider van het onderzoeksteam, maande echter tot grote voorzichtigheid bij het trekken van overhaaste conclusies. Misschien zit in een pixel de belangrijkste ontdekking uit de geschiedenis, misschien gaat het om niet meer dan een opvallend gekleurd zandkorreltje. Meer

Rovers in de bioscoop

De foto’s gemaakt door de Pathfinder in 1997 werden door miljoenen mensen bekeken op hun eigen kleine computerschermpjes via het Internet. De beelden van de Mars Exploration Rovers, die in januari 2004 op Mars zullen landen, zullen we daarentegen in de bioscoop kunnen zien. De Britse documentairemaker George Butler heeft afspraken gemaakt met NASA over het gebruik van de beelden van de rovers. Anders dan Pathfinder’s karretje Sojourner zullen de twee rovers in 2004 ongeveer honderd meter per dag afleggen en dat drie maanden lang. De beelden vanaf Mars zullen worden aangevuld met opnamen in Marsachtige landschappen op Antarctica. Het maken van de film zal ongeveer twee jaar in beslag nemen, dus we moeten nog wel tot 2006 geduld hebben.

De Nacht van Gagarin

Een half jaar geleden was er in Leiden een feest ter gelegenheid van de aankomst van Odyssey bij Mars. Beelden van dat feestje haalden zelfs de Nederlandse televisie. Aanstaande donderdag zal er op dezelfde plaats opnieuw gefeest worden, want dan is het Yuri’s Night. Overal ter wereld wordt dan op gepaste (dus feestelijke) wijze de eerste bemande ruimtevlucht van Yuri Gagarin herdacht. Het feest begint om 21.00 uur op de bovenverdieping van café de Oude Harmonie, Breestraat 16 in Leiden.