Voorwaarts Mars! in Utah

Een groepje vertegenwoordigers van Europese Mars Society-afdelingen heeft eind januari enkele dagen doorgebracht in het Mars Desert Research Station (MDRS) in de Amerikaanse staat Utah. Het bezoek vond plaats in het kader van de voorbereidingen voor een vergelijkbaar European Mars Analog Research Center, te bouwen in IJsland.

Het bezoek vormde volgens Mars Society-president Robert Zubrin de officiële "shakedown" van de hab, de eerste simulatie in het onderzoeksstation. Omdat er ook tijdens de kerstdagen al een officieuze shakedown heeft plaatsgevonden en de eerste volledige tweeweekse simulaties pas deze maand beginnen moet die benaming echter enigszins gerelativeerd worden.

De gemengde Europees-Amerikaanse bemanning van de hab bestond uit de volgende personen:

- Frank Schubert (USA), architect/rockgitarist, bouwer van het MDRS
- Robert Pohl (USA), geoloog, science officer
- Sarah Louise Kearley (Engeland), Euro-MARS logistiek
- Bo Maxwell (Engeland), Euro-MARS management
- Klaus Totzek (Duitsland), architect
- Frans Blok (Nederland), architect, tevens verslaggever van Voorwaarts Mars!

Dat deze eerste simulatie niet helemaal representatief is geworden heeft niet alleen te maken met de oververtegenwoordiging van architecten (niet erg waarschijnlijk op een echte Marsmissie), maar ook met de staat van de habitat. Bij aankomst bleek het interieur van het conservenblik-vormige gebouw nog allerminst af te zijn. De Europese crew heeft dan ook tijdens haar verblijf veelvuldig de kwast, de verfroller en andere gereedschappen gehanteerd. Als gevolg daarvan is de habitat nu in ieder geval geschikt voor gebruik door de tweede crew die, onder leiding van Zubrin zelf, op 6 februari is begonnen aan een "sim".

Het MDRS-project ontsnapt niet aan de aandacht van de Amerikaanse pers. Journalist Larry Fish volgde de activiteiten in de hab twee dagen lang en na afloop van de simulatie werkte de bemanning mee aan een reportage van de nieuwszender Fox31 in Denver.

Europeanen op EVA

Een van de meest bijzondere ervaringen van de Europeanen in Utah was het tot drie keer toe uitvoeren van een EVA. Die afkorting staat voor Extra Vehicular Activity, in gewoon Nederlands: een wandeling in ruimtepak op "Mars". Omdat een echt ruimtepak duurder is dan de hele hab bij elkaar zijn voor het gebruik in simulaties speciale dummy-pakken ontwikkeld. Die bootsen verrassend goed de beperkingen na die een astronaut ervaart in een echt pak. Het maken van bepaalde bewegingen wordt bemoeilijkt, de wereld wordt waargenomen door een laag perspex, communicatie over slechts enkele meters afstand gebeurt via de radio. Verse lucht wordt van twee kanten in de helm geblazen; door middel van een slangetje kan de astronaut water drinken. Het totale gewicht van het rugpakket komt ongeveer overeen met wat hetzelfde pakket op Mars zou wegen. De handschoenen zijn zo dik dat voor zoiets simpels als het nemen van een foto een trucje moet worden verzonnen. Bij het beklimmen van een heuvel, of een andere inspannende bezigheid, beslaat de helm aan de binnenkant, waardoor het moeilijk wordt te zien waar de voeten neer te zetten.

Ondanks al deze kleine onplezierigheden is de ervaring overweldigend. Bezien door de helm van het Marspak verandert de woestijn van Utah, tot dan slechts qua kleur, vormen en levenloosheid enigszins op de Rode Planeet gelijkend, echt in het oppervlak van Mars.

Euro-M.A.R.S. krijgt drie verdiepingen

Naast het geklus en de EVA's kwam de Europese bemanning ook nog toe aan het eigenlijke doel van de komst naar Utah: het ontwerp voor de Euro-MARS-hab. Nu het MDRS zo goed als voltooid is, gaat Frank Schubert beginnen aan de bouw van deze habitat, die deze zomer eerst tentoongesteld wordt in Chicago en daarna naar Europa zal komen. Besloten is af te zien van de toevoeging van (namaak-)raketten en een rovergarage onder de habitat. Door de grotere hoogte zouden de krachten van de wind op de constructie onbeheersbaar worden, zeker binnen het beperkte budget. Euro-MARS zal daarom, van buitenaf gezien, grote overeenkomst vertonen met de twee bestaande habitats, met als belangrijkste verschil dat de zes poten van de hab veel meer op het landingsgestel van een echte Marslander zullen lijken.

De indeling van de hab zal echter behoorlijk verschillen van het MDRS. In plaats van twee verdiepingen krijgt Euro-MARS er drie. Die zullen uiteraard een veel lager plafond hebben maar dat is voor een ruimtevaartuig wel zo realistisch.

Een van de lessen die in Utah geleerd werden is dat bemanningskamertjes die direct in de gemeenschappelijke ruimte uitkomen op langere reizen waarschijnlijk conflicten opleveren. Aan de behoefte aan privacy zal dan ook zeker in de IJsland-hab meer aandacht besteed worden.

De komende weken wordt in Frankfurt, Parijs en Rotterdam verder gewerkt aan het interieurontwerp, waarna in de maand maart een beslissing zal vallen over de indeling.

Op de Engelse Mars Society-website zijn verslagen en een grote hoeveelheid foto's van het Europese bezoek aan Utah te vinden.

Planetary Society start Mars-campagne

De Planetary Society, een in 1980 mede door Marsheld Carl Sagan opgerichte "pro-space" organisatie, kondigde onlangs een "Mars Outpost Campaign" aan. Het doel is een doorbraak te bereiken in het onbemande Mars-onderzoek en de grondslag te leggen voor een bezoek door mensen. Het plan behelst de inrichting van zogenaamde basiskampen op Mars, waar onbemande ruimtevaartuigen van verschillende ruimtevaartorganisaties gezamenlijk gebruik kunnen maken van infrastructuur op het gebied van bijvoorbeeld communicatie en navigatie. Verder kunnen in die basiskampen bemande missies worden voorbereid, onder andere door de productie van zuurstof en brandstof. Bemande vluchten zouden daardoor niet alleen goedkoper maar ook veiliger worden. De bases zouden grote publieke belangstelling trekken en daardoor de weg effenen voor de komst van astronauten naar de planeet.

In het kader van de Mars Outpost Campaign zullen de komende tijd workshops gehouden en studies gedaan worden, waaraan bijgedragen zal worden door een groot aantal deskundigen.

De Planetary Society benadrukt dat het initiatief in het licht van de internationale ontwikkelingen des te meer nodig is, om "een baken van hoop te bieden voor een positieve toekomst voor de mensheid" en "de hele mensheid te verenigen met een onderneming die zowel onze kennis als onze geest zal verrijken"

Donaties aan de Mars Outposts Campaign kunnen hier gemaakt worden.

Dijkstal gepolst over Mars

De Mars Society is een non-politieke organisatie; voor en tegenstanders van bemande ruimtevaart zijn zowel ter linker- als ter rechterzijde van het politieke spectrum te vinden. Individuele bestuursleden van de Stichting Mars Society Nederland kunnen uiteraard wel lid zijn van een politieke partij. Zo staat Artemis Westenberg, bestuurslid p.r. en communicatie, elfde op de VVD-lijst voor de gemeenteverkiezingen in Capelle aan den IJssel.

Tijdens het VVD-congres op 25 januari op Papendal wist Artemis door te dringen tot Hans Dijkstal, fractievoorzitter van de VVD in de Tweede Kamer en volgens de opiniepeilingen favoriet als premier. Verwijzend naar met name het eerste en derde punt van de partijleuze "Ruimte, Respect en Vooruitgang" bracht ze het onderwerp van een bemande Mars-vlucht onder de aandacht van de politicus.

Dijkstal toonde zich erg geinteresseerd, alsdus Artemis, al was het concept van mensen op Mars nieuw voor hem; hij bleek echter wel op de hoogte van de Nederlandse ruimtevaart-activiteiten in het kader van de ESA. Aan het eind van het gesprek verwees de VVD-leider ons bestuurslid naar Helen Voute, de ruimtevaartspecialist van de partij.

Tijdens hetzelfde congres raakte Artemis ook nog aan de praat met Ivo Opstelten, burgemeester van Rotterdam, die zijn sympathie uitsprak voor de Europese Conventie van de Mars Society, eind september in zijn stad.

De rijzende ster van Kees Veenenbos

Kees Veenenbos, de Apeldoornse "space-artist" van wiens Mars-beelden we tijdens ons symposium konden genieten, krijgt ook in het buitenland steeds meer erkenning. Zo plaatste het team van NASA's Marsrovers voor 2003 een link op haar website naar de renderings die Kees maakte van de mogelijke landingsplaatsen. Ook space.com en MSNBC besteedden aandacht aan het werk van Kees, terwijl newmars.com een compleet interview met onze landgenoot publiceerde.

Kees heeft al aangekondigd op de Europese Mars Society-conventie, eind september in Rotterdam, met nieuwe renders en animaties te komen. Voorproefjes kunnen alvast bekeken worden op zijn website.