M3: praten met robots, Mars-zwaartekracht

Voor onze "M3 special" op 23 september weken we voor een keer af van het vaste stramien van de tweede dinsdag in de maand, omdat onze gast, Maarten Sierhuis van NASA's Ames Research Center, slechts zeer kort in Nederland was. Sierhuis houdt zich bezig met Human Centered Computing, met andere woorden: informatica waarbij de mens centraal staat.

Tijdens een bemande Marsmissie spelen heel wat computers een rol: in de habitat, in de ruimtepakken, in robots en rovers en bij de vluchtleiding op Aarde. Bij NASA Ames wordt software ontwikkeld die al die apparatuur met elkaar laat communiceren op een manier die de bemanningsleden heel wat werk uit handen neemt. In het Mars Desert Research Station in Utah zijn die systemen dit voorjaar getest, en daarvan deed Maarten Sierhuis op 23 september boeiend verslag, waarvoor dank.

De volgende M3 is weer gewoon op de tweede dinsdag van de maand, dus op 14 oktober. In de vorige Voorwaarts Mars! hadden we het over 14 september, maar dat was natuurlijk een foutje.

Tijdens deze M3 zal Bas Lansdorp van Delta-Utec een verhaal houden over MARS-g. Delta-Utec is een Nederlands bedrijf dat zich specialiseert in "space-tethers", oftewel ruimtekabels. MARS-g staat voor Manned Antecedent for Reduced & Simulated Gravity, een concept voor een klein ruimtestation waar, in een lage baan om de aarde, de gevolgen van (verminderde) kunstmatige zwaartekracht getest kunnen worden. Het testen van verminderde kunstmatige zwaartekracht is van belang voor een toekomstige reis naar Mars en om te bepalen of mensen eigenlijk wel voor langere tijd op Mars kunnen leven.

De M3's worden iedere tweede dinsdag van de maand gehouden van 19.00 tot 21.30. Plaats van handeling is het gebouw van Dutch Space (voorheen Fokker Space), Newtonweg 1 in Leiden, gelegen op slechts vijf minuten lopen van het station, achter museum Naturalis. Toegang is, zoals altijd vrij, en iedereen, donateur of niet, is welkom. Geef je wel even 24 uur van te voren op bij Gerard Kuijpers, gerardAPENSTAARTmarssociety.nl (vervang zelf de APENSTAART door een @)

Essaywedstrijd: waarom Mars?

Waarom is het zo belangrijk dat er mensen naar Mars gaan? De vraag wordt ons vaak gesteld. En het is nooit eenvoudig om een antwoord te geven. Niet omdat er geen goede redenen zijn, maar juist omdat er heel veel goede redenen zijn.

Wetenschap, avontuur, vooruitgang, inspiratie, ruimte, ontdekking, techniek, schoonheid, het zijn woorden die ons te binnen schieten als het gaat om het openleggen van het zonnestelsel. Maar hoe breng je het enthousiasme over op mensen die wat sceptischer zijn over ruimtevaart, of die er misschien gewoon niet genoeg van weten?

Instinctief voelen we aan dat het goed is als de mensheid zich niet laat beperken tot de eigen planeet maar doorgaat met het verleggen van haar grenzen, steeds verder het universum in. Maar als we willen dat dat gebeurt, moeten we dat gevoel onder woorden brengen, vastleggen in verhalen die andere mensen kunnen overtuigen.

Met die gedachte organiseren onze collega's van de Amerikaanse Mars Society daarom de Why Mars Contest.

Iedereen kan meedoen, leden en niet leden. Schrijf een essay waarin je een lans breekt voor een bemand Mars-programma en leg het belang --het waarom-- van zo'n programma uit. De inzendingen moeten tussen de een en vijf getypte pagina's lang zijn en geschreven zijn in het Engels.

Er zijn een aantal deelnemers-catagorien:

-leden
-niet leden
-jongeren tot 18 jaar
-ouderen
-alternatieve vormen (gedichten, liedjes, korte verhalen, etc)

Voor de winnaars zijn verschillende prijzen beschikbaar, waaronder boeken, gratis toegang tot conventies en gratis lidmaatschap.

Alle inzendingen die in aanmerking komen zullen gebundeld worden in een collectie, in cd of boekvorm.

Stuur je inzending voor 15 november naar MSWhyMars@aol.com, als attachment of als tekst in de "body" van de mail.

Reconnaissance: de missie van 2005

Met alle ruimtevaartuigen die momenteel op weg zijn naar Mars zou je bijna vergeten dat NASA ook al bezig is met een ruimtevaartuig voor het volgende lanceervenster, dat van 2005. In augustus van dat jaar zal de Mars Reconnaissance Orbiter vertrekken, opnieuw een stap vooruit wat betreft de technische mogelijkheden.

Zo zal de satelliet de meest geavanceerde camera aan boord hebben die ooit een andere planeet dan de Aarde heeft gefotografeerd. Details ter grootte van een eettafel zullen voor het eerst zichtbaar worden. Andere instrumenten zullen op zoek gaan naar ondergronds water en ijs, de samenstelling van het oppervlak verder in kaart brengen, veranderingen in stof en damp in de atmosfeer registreren en een oogje houden op het weer op de planeet.

Ook de radioverbinding met de Aarde zal een stuk krachtiger zijn dan bij voorgaande missies. Een woordvoerder van NASA vergeleek het met de overstap van een ouderwets modem naar een breedbandverbinding. Daar zullen de Amerikanen enkele jaren plezier van hebben want de Reconnaissance Orbiter gaat ook een belangrijke rol spelen bij twee latere missies op het Mars-oppervlak: de Phoenix-lander in 2007 en het Mars Science Laboratory, een rover die in 2009 over de Rode Planeet zal rollen.

EMC3 + 4

Van 26 tot 28 september vond in de Freie Hansestadt Bremen de Mars Society's 3rd European Mars Convention (EMC3) plaats. De conventie had een Nederlands tintje, want voor de vormgeving leunde de organisatie zwaar op het werk van ons aller Kees Veenenbos. En met enige trots kunnen we melden dat de Nederlandse delegatie twee maal zo groot was als twee jaar geleden bij de EMC1 in Parijs. Daarnaast waren er nog een honderdtal deelnemers uit verschillende andere Europese landen.

Het aanbod van presentaties was weer zeer divers. Naast lezingen over lopende en toekomstige ESA-projecten, Mars Express en Aurora, was er aandacht voor de historie: Werner von Braun's nooit uitgevoerde plan om een complete vloot naar Mars te sturen. Architectuurstudenten lieten verbluffend knap gemaakte maquettes, filmpjes en impressies zien van door hen ontworpen Mars-habitats; jonge wetenschappers van de gelijktijdig gehouden Moon Mars workshop presenteerden hun ideeën over technologie die zowel op de Maan als op Mars gebruikt kan worden.

Verschillende deelnemers van simulaties in het MDRS in Utah vertelden over hun ervaringen "op Mars", maar ook de nieuwe ontwikkelingen rond het Euro-Mars project kwamen aan de orde. En naast technische verhalen over inductie-magnetometers en nonlineaire dynamica, die ook de verslaggever van Voorwaarts Mars! enigszins boven de pet gingen was er veel aandacht voor onderwerpen als voorlichting en publiciteit: hoe krijgen we dit allemaal voor elkaar en hoe overtuigen we de rest van de wereld van het belang ervan. Het definitieve antwoord op die vragen hebben we nog niet gevonden maar we zijn wel supergemotiveerd teruggekomen; de wereld is nog niet van ons af…

De volgende conventie, de EMC4 dus, zal afhankelijk van verdere discussie worden gehouden in Engeland of Roemenie. Een ander groot Mars Society evenement, de Amerikaanse conventie, is na twee jaar aan de Westcoast in 2004 weer aan onze kant van de VS, namelijk in Chicago van 17 tot 21 augustus.

Bradbury's verjaardag

Naar Ray Bradbury, schrijver van onder andere The Martian Chronicles, zal in de toekomst in iedere stad op Mars wel een straat genoemd worden. Maar je kunt zo'n legende natuurlijk het beste eren als hij nog in leven is, dan heeft hij er zelf ook nog wat aan. De Planetary Society combineerde daarom Bradbury's 83-ste verjaardag op 22 augustus met een Mars-kijkavond op de sterrenwacht van Mount Wilson in Californië.

Tijdens zijn feestje kreeg de jarige een reusachtige verjaardagskaart met maar liefst 6000 wensen aangeboden van fans over de hele wereld. En onder die bewonderaars bevonden zich beroemdheden als collega Arthur C. Clarke, regisseurs James Cameron, George Lucas en Steven Spielberg en tweede man op de Maan Buzz Aldrin.

In zijn dankwoord maakte Bradbury melding van een verzameling essays van zijn hand die volgend jaar zal verschijnen, Remembering the Future, Predicting the Past, met als ondertitel Too Soon from the Cave, Too Far from the Stars. "Wij vormen een tussengeneratie, halverwege de grot en de sterren.", aldus Bradbury.

Meer over Bradbury's verjaardag bij onze vrienden van de Palnetary Societyop

Zubrin's nieuwste: Mars on Earth

Een andere auteur die op Mars wel een paar straten naar zich genoemd zal zien is Robert Zubrin. Zijn bekendste boek is uiteraard The Case for Mars, met een ondertitel die zo fraai is dat hij niet vaak genoeg genoemd kan worden: "The Plan to Settle the Red Planet and Why We Must." Daarnaast verscheen van zijn hand nog een soortgelijk werk over ruimtevaart in het algemeen, Entering Space en een roman over een bemande Marsmissie, First Landing.

Zubrin, door zijn uitgever aangeprezen als "de Columbus van Mars", bracht begin deze maand een nieuw boek uit, getiteld Mars on Earth - the Adventures of Space Pioneers in the High Arctic. Het is het verhaal van de habitats van de Mars Society op Devon Island en in Utah. Zubrin leidde hoogstpersoonlijk de verkenningsmissie naar een geschikte locatie voor het Mars Desert Research Station. Ook was hij betrokken bij de bouw van het station in de Haughton krater, die in eerste instantie rampzalig verliep maar uiteindelijk toch met succes voltooid werd. Daarnaast leidde hij verschillende gesimuleerde Marsmissies in zowel de poolwoestijn van Devon als het dorre landschap van Utah.

Het boek, voorlopig alleen als hardcover verkrijgbaar, is verlevendigd met foto's gemaakt tijdens de verschillende missies. Het telt niet minder dan 352 pagina's en is bij Amazon verkrijgbaar voor $20.27, als je er tenminste ook A Traveler's Guide to Mars van William Hartmann bij koopt a $13,27.

Bij Proxis kost Mars on Earth 27.57 euro.

Voor wie zelf graag mee zou doen met een simulatie in Utah of op Devon Island is de sollicitatieprocedure weer geopend; zie www.marssociety.org

China's eigen Yuri

Er is heel vaak aangekondigd dat China van plan is een mens in de ruimte te brengen, maar het lijkt nu echt een kwestie van dagen te zijn. Er is een datum genoemd, 15 oktober, en zelfs de naam van de taikonaut (het Chinese equivalent van astronaut en cosmonaut).

Als alles goed gaat zal Li Qinglong aanstaande woensdag een aantal rondjes om de Aarde maken met het "goddelijk schip" Shenzhou 5. Dat is op zich geen indrukwekkende technologische prestatie; Yuri Gagarin was meer dan veertig jaar geleden al de eerste mens in de ruimte en Alan Shephard volgde hem korte tijd later als eerste Amerikaan. Maar China, niet voor niets het land waar de vuurpijl werd uitgevonden, wil ongetwijfeld verder dan een lage baan om de Aarde. En de dichtstbijzijnde plek die de Chinezen nog als eerste kunnen bereiken is Mars.

Als Mars Society zitten we natuurlijk ook niet echt te wachten op een nieuwe Space Race, waarbij ruimtevaart alleen wordt bedreven vanwege ambitie en prestige. Maar als de Chinese plannen kunnen helpen de impasse te doorbreken waarin de ruimtevaartorganisaties van Amerika, Europa, Rusland en Japan verkeren, dan is dat wel mooi meegenomen…